15. maj 2025 Saopštenje za javnost povodom pokušaja ukidanja zaštite nad zgradom Generalštaba
Objavljeno: 15. maja 2025. godine
Organizacija Pro.Tok21 izražava duboku zabrinutost povodom nedavnih dešavanja u vezi sa zgradom Generalštaba u Beogradu – jednim od najvažnijih modernističkih arhitektonskih i istorijskih spomenika u Srbiji, koji uživa status kulturnog dobra od izuzetnog značaja.
Pokušaj da se ukloni zaštita sa kompleksa Generalštaba bez stručne i transparentne procedure, a zarad privatnog interesa, predstavlja presedan koji ugrožava ceo sistem zaštite kulturnog nasleđa u Srbiji. Uklanjanjem zaštite otvara se prostor za brisanje kolektivnog pamćenja i sećanja na važna poglavlja naše istorije, arhitekture i identiteta.
Podsećaju javnost da su zgrade Generalštaba delo arhitekte Nikole Dobrovića i simbol modernističke misli i državnog kontinuiteta. Ove zgrade su ne samo fizički oštećene tokom NATO bombardovanja, već i simbolički ranjene – danas ih pokušavamo sahraniti pod teretom komercijalnih interesa, umesto da ih obnovimo kao mesto pamćenja i refleksije.
Pro.Tok21 podržava sve stručnjake, zaposlene u institucijama zaštite i građane koji brane dostojanstvo ovog nasleđa. Poziva Ministarstvo kulture i Vladu Srbije da povuku sve nezakonite i nelegitimne poteze u vezi sa ovim slučajem i da omoguće javnu raspravu i uključivanje stručne i šire javnosti u donošenje odluka koje se tiču zajedničke kulturne baštine.
Takođe, pozivaju organizacije civilnog društva, umetničke zajednice i međunarodne partnere da dignu glas protiv ovakvih praksi koje urušavaju temelje kulturne politike u Srbiji.
Kulturno nasleđe nije roba. Ono pripada svima nama.
